ΑΓΧΟΣ. Τι είναι;

Tο άγχος είναι μια διάχυτη αίσθηση ανησυχίας προς την αναμονή κάποιου άγνωστου, ασαφούς και αόριστου κινδύνου.

Το άγχος το βιώνουμε όλοι μας καθημερινά, λίγο ή πολύ.  Αυτό συμβαίνει διότι μονάχα αυτή η αίσθηση ανησυχίας μπορεί να μας προφυλάξει από απειλές και κινδύνους αφού προετοιμάζει το σώμα μας να αντιδράσει έτσι ώστε να προστατέψουμε τον εαυτό μας.

Π.χ.1. Ο διευθυντής μας ανακοινώνει

 πως θέλει να μας μιλήσει ιδιαιτέρως.

 

 

Είναι φυσιολογικό να αγχωθούμε εφόσον υπάρχει περίπτωση να απειλείτε η επαγγελματική μας ισορροπία. Το άγχος που αισθανόμαστε θα μας βοηθήσει να είμαστε πιο έτοιμοι να απαντήσουμε σε ερωτήσεις γρήγορα και επαγγελματικά. Π.χ.2. Ετοιμαζόμαστε για εξετάσεις υγείας στο νοσοκομείο. Είναι φυσιολογικό να αγχωθούμε μη ξέροντας σε τι κατάσταση βρίσκεται η υγεία μας. Το άγχος μας προετοιμάζει για κριτική σκέψη και περαιτέρω δράση σε περίπτωση που τα αποτελέσματα είναι αρνητικά. Επομένως, το άγχος μπορεί να είναι καλό αφού μας βοηθά να αντιδράσουμε αποτελεσματικά σε άγνωστες καταστάσεις.   

Το άγχος γίνετε προβληματικό όταν μετατρέπεται σε κάτι το έντονο και παρατεταμένο σε καταστάσεις που δεν είναι ούτε απειλητικές ούτε άγνωστες. Π.χ. Αγχωνόμαστε όταν είναι να πάμε για ψώνια στο τοπικό σούπερ-μάρκετ. Σε αυτήν την περίπτωση το άγχος δε μας προστατεύει από επικίνδυνες καταστάσεις παρά εμποδίζει την καθημερινή ζωή μας.

Μερικά είδη τέτοιου άγχους είναι: γενική αγχώδης διαταραχή (διάχυτη, ακαθόριστη ανησυχία που καταλαμβάνει όλες τις δραστηριότητες του ατόμου), διαταραχή πανικού (προσβολές έντονου άγχους που εμφανίζονται ξαφνικά και χαρακτηρίζονται από κορύφωση άγχους πριν την ύφεσή του, με σωματικά συμπτώματα), ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (άγχος ως συνέπεια της προσωπικότητας π.χ τελειομανία), διαταραχές συνδεόμενες με το stress, φοβικές διαταραχές (έντονος και υπερβολικός φόβος για κάποιο αντικείμενο ή κατάσταση), διαταραχή άγχους αποχωρισμού, άλλες αγχώδεις διαταραχές (λόγω ασθενειών).

ΑΙΤΙΑ ΑΓΧΟΥΣ:

 Το άγχος σου μπορεί να προέρχεται από 1) οργανικά, 2) βιολογικά ή 3) ψυχολογικά αίτια.

1)     Υπάρχουν κάποιες ασθένειες οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν άγχος όπως και η λήψη ορισμένων φαρμάκων. Μερικές μόνο από αυτές τις ασθένειες είναι: Επιληψία, όγκοι, καρκίνοι, σκλήρυνση κατά πλάκας, ενδοκρινικές διαταραχές εμμηνόπαυση, έμφραγμα, πνευμονία, ρευματοειδής αρθρίτιδα, AIDS, Φυματίωση, λοιμώδης μονοπυρήνωση. Μερικές από τις ουσίες που μπορεί να προκαλέσουν άγχος είναι: Αμφεταμίνες, νικοτίνη, υπνωτικά, οινόπνευμα, καφεΐνη, κοκαΐνη, κάνναβης, αναλγητικά.

 

2)     Βιολογικά αίτια άγχους συνδέονται με την αυξημένη δραστηριότητα του  αυτόνομου νευρικού συστήματος όπως και του νοραδρενεργικού. Επίσης με την υπολειτουργία του σεροτονινεργικού και γκαμπαμινεργικού νευροδιαβιβαστικού συστήματος.

 

 

3)     Ψυχολογικά αίτια συνδέονται με εμπειρία θανάτου και απώλειας, ατυχήματα, τραύμα (κλοπή, διαζύγιο, πόλεμος, τρομοκρατία, βία, κακοποίηση κτλ.), απώλεια υγείας, συνειδητοποίηση θνησιμότητας, ενδοψυχικές συγκρούσεις  π.χ. διλλήματα, παλιότερες οικογενειακές εμπειρίες που έχουν μαθευτεί ή έχουν περάσει στο υποσυνείδητο, χαμηλή αυτοπεποίθηση, διαπροσωπικές δυσκολίες, ακόμα και θετικές αλλαγές όπως γάμος ή μια επιθυμητή μετακόμιση.

Γενικά το πιο σύνηθες είναι το άγχος να σχετίζεται με περισσότερες από μία από τις τρεις μεμονωμένες κατηγορίες που μπορούν να προκαλέσουν άγχος π.χ. οργανικά αίτια μπορούν να προκαλέσουν άγχος το οποίο διατηρείται και γίνετε εντονότερο λόγο ψυχολογικών αιτιών.  

 
ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Ο τρόπος που αντιλαμβάνεται ο κάθε άνθρωπος το άγχος είναι διαφορετικός. Επομένως, και τα συμπτώματα του άγχους (είτε ψυχολογικά είτε σωματικά) ποικίλουν από άτομο σε άτομο.

Τα παρακάτω είναι μερικά από τα συμπτώματα που μπορεί να συναντήσει κανείς χωρίς να σημαίνει πως θα τα έχει όλα.

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ	ΣΩΜΑΤΙΚΑ
Ανησυχία	Ταχυκαρδία
Ανυπομονησία	Εφίδρωση
Εκνευρισμός	Τρόμος, συσπάσεις μυών
Ευερεθιστότητα	Δύσπνοια
Αγωνία, ακαθόριστος φόβος	Αίσθημα πνιγμού
Δυσχέρεια στη συγκέντρωση	Βάρος στο στήθος
Διαταραχές μνήμης	Ζαλάδα, ναυτία, τάση για λιποθυμία
Διάσπαση προσοχής	Αίσθημα ζέστης ή κρύου, ιδρώτας
Επιλεκτική προσοχή	Εξάψεις
	Ξηροστομία
	Μούδιασμα των άκρων, πόνοι μυών, πονοκέφαλος
	Συχνουρία
	Διάρροια/ δυσκοιλιότητα
	Πόνοι στο στομάχι
	Υπέρταση
	Κινητική ανησυχία
	Έλλειψη ενδιαφέροντος για σεξ
	Δυσκολία στον ύπνο
	Ανορεξία

Τα συμπτώματα μπορεί να σε ανησυχούν αλλά ΔΕΝ είναι επικίνδυνα. Δε σημαίνει πως θα τρελαθείς ή πως θα πάθεις καρδιακή προσβολή ή πως θα πεθάνεις. Όλοι βιώνουμε άγχος άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο και συνήθως η κατάσταση καλυτερεύει.

Παρ’ όλ’ αυτά, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι η ύπαρξη κάποιων από αυτά τα συμπτώματα μπορεί να είναι συμπτώματα έλλειψης σωματικής υγείας παρά άγχους Π.χ.  συμπτώματα κόπωσης, αδυναμίας, ζαλάδα και πόνος στο σώμα μπορούν να είναι συμπτώματα γρίπης. Επομένως ο παθολόγος θα πρέπει να είναι πάντα ο πρώτος σου σταθμός. Μονάχα όταν είναι σίγουρο πως τα συμπτώματά σου δεν έχουν οργανικά/βιολογικά αίτια και το άγχος σου είναι επίμονο είναι καλό να επισκεφτείς ψυχολόγο.  

ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ;

        Ο ψυχολόγος θα σε βοηθήσει να καταλάβεις τη φύση του άγχους σου και τα αίτια του.

 Στη συνέχεια θα δουλέψετε μαζί ώστε να αποδεχτείς το άγχος σου, το οποίο είναι μια φυσιολογική αντίδραση προς κάτι, και να κατανοήσεις τον τρόπο και το χρόνο επίδρασης του επάνω σου.

 

 

 

 

 

 

 

Έτσι σταδιακά θα αποκτήσεις την ικανότητα να αντιμετωπίζεις αυτό το κάτι που σου προκαλεί άγχος με τη βοήθεια νέων τρόπων σκέψεως και συμπεριφοράς που θα υιοθετήσεις. 

 ΕΣΥ:

Όσο και αν σου ακούγεται περίεργο, εσύ είσαι αυτός που μπορεί να βοηθήσεις τον εαυτό σου περισσότερο από κάθε άλλον.

 

Μόνο εσύ γνωρίζεις τον εαυτό σου αρκετά καλά ώστε να αντιληφθείς πως κάτι δεν πάει καλά. 

 

  Mόλις αντιληφθείς πως κάτι δεν πάει καλά, ΣΤΑΜΑΤΑ.

Τίποτα δεν θα χαθεί ή θα καταστραφεί εάν σταματήσεις για λίγο να πάρεις μια ανάσα. Δώσε χρόνο στον εαυτό σου να σκεφτεί τι συμβαίνει. Να ξεκουραστεί. Καλύτερα να σταματήσεις από μόνος σου για λίγο παρά να σταματήσεις επ’ αόριστον όταν το σώμα σου δεν θα αντέχει άλλο.

 Τρως καλά; Μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή με άφθονα φρούτα και λαχανικά πάντα προοιωνίζει μια ισορροπημένη ψυχική υγεία.

 

Επιβαρύνεις τον εαυτό σου με καταχρήσεις όπως τσιγάρα, ναρκωτικά, αλκοόλ, ξενύχτια; Αν δε σεβαστείς το σώμα σου τότε δε θα σε σεβαστεί ούτε αυτό.

 Γυμνάζεσαι αρκετά; Έχεις καλό βάρος;

 

Χρειάζεσαι βοήθεια; Το να γνωρίζει κανείς τα όριά του και να μπορεί να ζητά βοήθεια όταν το χρειάζεται δεν είναι ντροπή αλλά ένδειξη θάρρους, αυτογνωσίας και σεβασμού προς τον ίδιο του τον εαυτό. Εσύ ξέρεις εάν χρειάζεσαι βοήθεια, εσύ πρέπει να τη ζητήσεις.

 Κανείς δε θα σεβαστεί και δε θα προσέξει τον εαυτό σου εάν δε το κάνεις εσύ ο ίδιος. Είναι δική σου ευθύνη και υποχρέωση.

 

 

 

ΓΡΑΦΕΙ Η     ΙΝΤΑ ΕΛΙΑΟΥ

Why teens should have their music and sports lessons in the evening?

While you sleep your brain learns. Research with rats has shown how they rehearse maze-routes in their brains whilst they're dozing. And human research has demonstrated that learned material is better recalled after a sound sleep as opposed to a disturbed night. But what hasn't been looked at before now is the optimum time to leave between learning and sleeping.

A team led by Johannes Holz has done just that, finding that "procedural learning" (practice at the kind of skill that you do, rather than talk about) is more effective right before sleep. Learning factual material, by contrast, (dependent on "declarative memory"), was found to be more effective when done in the afternoon, seven and a half hours before sleep, although the evidence for this was less convincing and should be treated with caution.

The researchers recruited 50 teenage girls (aged 16-17) to learn a series of word pairs and a finger-tapping task, either at 3pm in the afternoon or 9pm at night. The performance level of the afternoon and night groups was equivalent at the end of these initial learning tasks.

With the tapping task, it was the girls who learned right before sleep who showed the greatest gains in performance when they were re-tested after 24 hours and again 7 days later. Holz and his colleagues can't be sure why procedural learning is more effective just before sleep, but they think it probably has to do with the effect of sleep on protein synthesis and gene expression.

In contrast to the tapping task, performance on the word pairs after 24 hours was better in the afternoon-learning group. At the 7 day word-pairs test there was no difference in afternoon or evening learners. The fact that declarative learning was more effective in the afternoon suggests that this type of hippocampus-dependent memory has a different time course from procedural learning.

The findings, though preliminary, have obvious practical implications. "We propose that declarative memories, such as vocabulary words, should be studied in the afternoon and motor skills, like playing soccer or piano, should be trained in the late evening," the researchers said. "Most parents among us would have preferred the opposite results."
_________________________________

 

Source:

 

PSYCHOLOGY DIGEST : http://www.researchdigest.org.uk/

Holz J, Piosczyk H, Landmann N, Feige B, Spiegelhalder K, Riemann D, Nissen C, and Voderholzer U (2012). The Timing of Learning before Night-Time Sleep Differentially Affects Declarative and Procedural Long-Term Memory Consolidation in Adolescents. PloS one, 7 (7) PMID: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22808287
 

Αυτοκτονία – Ποίοι είναι οι λόγοι που οδηγούν τους ανθρώπους σε αυτό το ψυχολογικό αδιέξοδο;

 

·       Τι είναι ο Αυτοκτονικός Ιδεασμός;

Ο «αυτοκτονικός ιδεασμός» είναι οι σκέψεις αυτοκτονίας. Είναι οι σκέψεις ενός ανθρώπου που αφορούν τον τρόπο που μπορεί το άτομο αυτό να ικανοποιήσει μια εσωτερική του επιθυμία που εκείνη την περίοδο πρόκειται για την επιθυμία του, για κάποιο ή κάποιους λόγους, να δώσει τέλος στη ζωή του.

 

Είναι σημαντικό να αναφέρουμε πως υπάρχουν πολλοί τύποι αυτοκτονίας όπως:

1. Η ατομική αυτοκτονία όπου κάποιος αποφασίζει μόνος του και μόνος του θέτει τέλος στη ζωή του.

2. Η ευθανασία (ή επιβοηθούμενη αυτοκτονία) όπου κάποιο άλλο άτομο π.χ. ένας γιατρός αναλαμβάνει να βοηθήσει το άτομο, συνήθως ασθενή σε τελικό στάδιο, να πεθάνει.

3. Δολοφονία-αυτοκτονία όπου κάποιος πριν αυτοκτονήσει ή ταυτόχρονα σκοτώνει κάποιον/ους άλλον/ους.

4. Επίθεση αυτοκτονίας όπου κάποιος γίνεται κινητή βόμβα και αυτοκτονεί δολοφονώντας άλλους.

5. Μαζική αυτοκτονία όπου πολλά άτομα μαζί μέλη μιας ομάδας αυτοκτονούν.

6. Διπλή αυτοκτονία όπου συνήθως ζευγάρια αποφασίζουν να πεθάνουν μαζί.

 Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις συνήθως υπάρχουν σκέψεις αυτοκτονίας (αυτοκτονικός ιδεασμός) πριν την ολοκλήρωσή τους. Παρόλα αυτά, εδώ θα αναφερόμαστε στην πρώτη περίπτωση όπου ένα άτομο επιχειρεί να θέσει μόνο του τέλος στη ζωή του, καθώς είναι η συχνότερη μορφή που συναντάται στις μέρες μας.

Οι σκέψεις αυτοκτονίας τώρα, μπορεί να είναι μια απλή, ασαφής και ακαθόριστη σκέψη του τύπου «να πεθαίνω να γλιτώσω» χωρίς να υπάρχει συνέχεια, ή μπορεί οι σκέψεις αυτές να παίρνουν τη μορφή συγκεκριμένου σχεδίου αυτοκτονίας όπου και τα πράγματα είναι πολύ σοβαρά.

  
Περίπου 1 εκ. άνθρωποι αυτοκτονούν κάθε χρόνο παγκοσμίως ενώ περίπου 15 εκ. πραγματοποιούν απόπειρα αυτοκτονίας. Αυτό σημαίνει πως όποιος σκέφτεται ή επιχειρεί να αυτοκτονήσει δε σημαίνει πως θέλει να πεθάνει. Πολλές φορές μια τέτοια αυτοκαταστροφική πράξη όπως άλλωστε και η υπερβολική χρήση αλκοόλ ή ναρκωτικών ή αυτοτραυματισμών και άλλες αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές, συνιστούν κραυγή και έκκληση του ατόμου για βοήθεια.

·       Γιατί υπάρχει τόσο μεγάλη αύξηση στο ποσοστό των αυτοκτονιών τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή; Οι μεγάλες αλλαγές στη ζωή αποτελούν παράγοντες υψηλού κινδύνου για τον αυτοκτονικό ιδεασμό;

Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα θα πρέπει να αναλογιστούμε γιατί αυτοκτονούν οι άνθρωποι γενικά. Θα ήταν εύκολο και απλό να λέγαμε πως η αιτία των αυτοκτονιών είναι η οικονομική κρίση. Κάτι φυσικά που σημαίνει πως δεν θα έπρεπε να υπάρχουν αυτοκτονίες πριν από αυτή αλλά ούτε και μετά. Η πραγματικότητα μας λέει άλλα. Οι άνθρωποι αυτοκτονούσαν και παλιά όπως και θα αυτοκτονούν στο μέλλον.

 

Αρχικά λοιπόν θα πρέπει να σταματήσουμε να αναζητούμε σε ό,τι μας συμβαίνει τη μία και μοναδική αιτία. Τα αίτια της αυτοκτονίας όπως και των περισσότερων φαινομένων που συναντάμε στη ζωή, είναι πολλά και τις περισσότερες φορές περίπλοκα. Ποτέ δεν είναι τα ίδια ακόμα και για δύο μόνο ανθρώπους. Κάθε περίπτωση έχει τα δικά της ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και επομένως θα πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά. Μερικοί μονάχα από τους παράγοντες που φαίνεται να οδηγούν κάποιους στην αυτοκτονία είναι:

Ψυχολογικοί παράγοντες: έρευνες δείχνουν πως αυτοί που αυτοκτονούν τις περισσότερες φορές πάσχουν από κάποια διαταραχή όπως κατάθλιψη, διπολική ψύχωση, σχιζοφρένια κ.α.

Βιολογικοί παράγοντες: Γενετικοί παράγοντες συντελούν στην εμφάνιση διαταραχών που σχετίζονται με την αυτοκτονική συμπεριφορά αλλά και άλλοι βιολογικοί παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν όπως κάποια χρόνια, ανίατη ασθένεια.

Κοινωνικοί παράγοντες: Οικογενειακό ιστορικό βίας και κακοποίησης, οικογενειακές σχέσεις και προσδοκίες, κοινωνικό δίκτυο υποστήριξης, κοινωνικός αποκλεισμός και διάκριση, φτώχεια, ανεργία, τα πρότυπα και η επιβράβευση του μιμητισμού αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών στα ΜΜΕ.

      Άλλοι παράγοντες κινδύνου οι οποίοι μπορεί να επιβαρύνουν κάποιον ή  κάποιους από τους προαναφερόμενους παράγοντες είναι:

Υπερβολική χρήση αλκοόλ, χρήση ναρκωτικών, οικογενειακό ιστορικό αυτοκτονίας, κατοχή όπλου, θέματα με το νόμο, σωματική δυσμορφία, αναγκαστική αλλαγή στον τρόπο ζωής κ.α. Σκέψεις αυτοκτονίας μπορεί επίσης σε σπάνιες περιπτώσεις να δημιουργηθούν ως  παρενέργεια κάποιων φαρμάκων κάτι που θεωρείται πιο πιθανό αν και πάλι σπάνιο, σε παιδιά και εφήβους.

Βλέπουμε λοιπόν, πως υπάρχουν πολλοί και μάλιστα συνήθως αλληλένδετοι παράγοντες που μπορεί να αποτελέσουν πρόσφορο έδαφος για να στραφεί ένα άτομο στην αυτοκτονία. Πρέπει να τονίσουμε πάντως πως οι περισσότεροι άνθρωποι βιώνουν τον αυτοκτονικό ιδεασμό σε κάποια φάση της ζωής τους και καταλήγουν να αναρωτιούνται εάν αυτοί είναι φυσιολογικοί ή εάν τρελαίνονται. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι σκέψεις αυτές συνήθως ξυπνούν λόγω κάποιου ξαφνικού, αναπάντεχου αρνητικού γεγονότος. Το άτομο νιώθει εγκλωβισμένο και αισθάνεται αδυναμία να ανταπεξέλθει στο τραυματικό γεγονός το οποίο μπορεί να είναι ο θάνατος κάποιου αγαπημένου προσώπου, ένας χωρισμός, σεξουαλική κακοποίηση, μια σοβαρή ασθένεια, οικονομικές δυσκολίες, ανεργία.

Ακόμα και σε αυτές τις περιπτώσεις οι αιτίες που οδηγούν σε αυτοκτονία μπορεί να είναι πολλές και περίπλοκες. Κάποιοι μπορεί να πιστεύουν πως ο θάνατός είναι η μοναδική διέξοδός τους από το πρόβλημα, άλλοι μπορεί να πιστεύουν πως είναι η μόνη λύση του προβλήματος, κάποιοι με αυτόν τον τρόπο εκφράζουν το θυμό τους, δημιουργώντας τύψεις σε άλλους ή πιστεύουν πως γίνονται ήρωες θυσιαζόμενοι για ένα γενικότερο καλό κ.α..

 

Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν πως σαφώς η οικονομική κρίση και η ανεργία αποτελούν παράγοντες κινδύνου για αυτοκτονία, σε καμία περίπτωση όμως δεν μπορούν να θεωρηθούν οι μοναδικές αιτίες της αύξησης αυτοκτονιών στη χώρα μας αλλά και γενικά. Αποτελεί απλά έναν επιπλέον επιβαρυντικό παράγοντα στους ενυπάρχοντες.

 

·       Αυτή την περίοδο η χώρα μας παρουσιάζει το μεγαλύτερο ρυθμό αύξησης των αυτοκτονιών στην Ευρώπη, που πιστεύεται ότι οφείλεται αυτό;

 

 Ναι ισχύει αυτό αλλά θα πρέπει να αναγνωρίζουμε ό,τι όταν αναφερόμαστε στην Ελλάδα δε μιλάμε πλέον απλά για οικονομικές δυσκολίες και ανεργία όπως μπορεί να συμβαίνει σε άλλες χώρες της Ευρώπης. Ο πληθυσμός της πατρίδας μας έρχεται ξαφνικά αντιμέτωπος με πολλαπλές απώλειες. Απώλεια εργασιακής θέσης, μείωση ή απώλεια μισθού, αλλαγές σε εργασιακά δικαιώματα, έλλειψη ρευστότητας που αναπόφευκτα σημαίνει μείωση κοινωνικών συναναστροφών, αστάθειας του πολιτικού συστήματος, αλλαγές στην παιδεία και την υγειονομική περίθαλψη, αύξηση της μετανάστευσης των Ελλήνων σε άλλες χώρες αλλά και μέσα στην ίδια την χώρα τους καθώς και αύξηση της μετανάστευσης αλλοδαπών προς την Ελλάδα, εξασθένηση των οικογενειακών δεσμών, αυξημένη εγκληματικότητα κ.α. Αυτό το συνονθύλευμα καταστάσεων σε συνδυασμό με τον τρόπο που τα ΜΜΕ αναμασούν όλες αυτές τις καταστάσεις συντελώντας στην απουσία ελπίδας και οράματος για ένα καλύτερο αύριο, ταλανίζουν την αίσθηση ασφάλειας που είχε κάποτε το άτομο και το οδηγούν σε ψυχολογικό αδιέξοδο. Όλοι οι άνθρωποι μέσα σε αυτό το χάος νιώθουν φοβισμένοι, αδικημένοι και θυμωμένοι.

Ωστόσο, δεν φτάνουν όλοι οι άνθρωποι που βιώνουν τα παραπάνω, στο σημείο να τερματίσουν τη ζωή τους. Συνήθως, οι άνθρωποι που είναι πιο ευάλωτοι στο να φτάσουν στα πρόθυρα της αυτοκτονίας χαρακτηρίζονται από μια προϋπάρχουσα κατάσταση, όπως είναι μια συναισθηματική διαταραχή ή εξαρτήσεις από ουσίες/αλκοόλ, ή χαμηλή αυτοεκτίμηση ή ενδοοικογενειακές συγκρούσεις και πολλά άλλα.  Αυτοί οι άνθρωποι επηρεασμένοι μέσα από ένα νέο κουβάρι πληγμάτων όπως όσα συνεπάγεται η οικονομική κρίση της Ελλάδος και όντας συνήθως συναισθηματικά απομονωμένοι και επομένως χωρίς ικανοποιητική στήριξη, οδηγούνται σε μια απόπειρα αυτοκτονίας.

 

·       Είναι εύκολο να συγκεκριμενοποιήσουμε τις ενδείξεις τάσεων για απόπειρα αυτοκτονίας; Ποια είναι τα σημάδια κινδύνου ότι ένα άτομο καταβάλλεται από τον αυτοκτονικό ιδεασμό και τι θα πρέπει να προσέχουμε;

 

Δυστυχώς δεν υπάρχει κάποιο ‘τυπικό’ σημάδι για αυτούς που σκέφτονται να αυτοκτονήσουν. Κάποιοι μεταδίδουν ξεκάθαρα τις προθέσεις τους μιλώντας για αυτές π.χ. ‘θέλω να πεθάνω’. Κάποιοι άλλοι λένε πάλι τι θέλουν αλλά πιο έμμεσα ‘ας κρατήσουμε το κυνηγητικό όπλο, δε ξέρεις τι συμβαίνει…’. Υπάρχουν όμως και άτομα που δεν μοιράζονται τίποτα με το λόγο τους. Παρόλα αυτά, υπάρχουν αρκετές συμπεριφορές οι οποίες μπορεί να αποτελούν ενδείξεις καθώς οι άνθρωποι που σκέφτονται να αυτοκτονήσουν παρουσιάζουν σχεδόν πάντα αλλαγές στη συμπεριφορά τους. Οι ενδείξεις αυτές αποτελούν για αυτά τα άτομα κραυγές για βοήθεια. Τέτοιες κραυγές για βοήθεια μπορεί να είναι:

-Κάποια ξαφνική, δραστική αλλαγή στη συμπεριφορά του ατόμου π.χ. από αριστούχος αρχίζει να μην περνά μαθήματα.

-Όταν το άτομο αρχίσει να παίρνει πολλά επικίνδυνα ρίσκο στη ζωή του σαν να μην τον ενδιαφέρει π.χ. επικίνδυνη οδήγηση.

-Ιδιαίτερη απασχόληση με θέματα θανάτου και τακτοποίηση εκκρεμοτήτων π.χ. διαθήκη.

-Αρχίζουν να χαρίζουν αγαπημένα αντικείμενα.

-Αλλαγή στη συναισθηματική του κατάσταση π.χ. κάποιος που ήταν πάντα νευρικός και απότομος ξαφνικά παρουσιάζεται ήρεμος.

-Έλλειψη ενδιαφέροντος για τις καθημερινές του απασχολήσεις π.χ. δουλειά ή χόμπι, και κοινωνική απομόνωση.

-Δυσκολίες στον ύπνο ή στο φαγητό και αλλαγές στην εμφάνισή του π.χ. κάποιος που πάντα ήταν περιποιημένος αρχίζει να βγαίνει απεριποίητος από το σπίτι.

-Αλλαγές στον τρόπο που μιλάει το άτομο όπως η χρήση έμμεσου λόγου π.χ. ‘όλα θα ήταν καλύτερα εάν δεν ήμουν εγώ’.

-και φυσικά όταν το άτομο μας μιλά για αυτοκτονία ή θάνατο, ή όταν αγοράζει αντικείμενα αυτοκτονίας π.χ. σχοινί, όπλο κ.α..

 

Όλα τα παραπάνω μπορεί να αποτελούν σημάδια πως το άτομο δυσκολεύεται ιδιαίτερα με τη ζωή του και μπορεί να σκέφτεται την αυτοκτονία ως λύση. Συνήθως, πριν από όλα αυτά έχει συμβεί κάποιο πολύ πιεστικό, επιβαρυντικό γεγονός όπως αυτά που αναφέραμε νωρίτερα. Εάν παρατηρήσουμε κάποιες από τις συμπεριφορές αυτές σε κάποιο άτομο του περιβάλλοντός μας θα πρέπει να κινητοποιηθούμε αμέσως για να του προσφερθεί η κατάλληλη βοήθεια.

 

Θα πρέπει όμως πάντα να θυμόμαστε πως καμία αυτοκτονία δεν μπορεί να προβλεφθεί. Εμείς μπορούμε απλά να είμαστε ενημερωμένοι, να έχουμε τα μάτια μας ανοιχτά και να είμαστε υποψιασμένοι. Στη περίπτωση που κάποιος δικός μας αυτοκτονήσει θα πρέπει να θυμόμαστε πως ο καθένας έχει δικαίωμα στην επιλογή  και όσο και αν μας πονάει αυτή ήταν η επιλογή του. Ο αντίκτυπος μιας αυτοκτονίας για τους οικείους είναι πάντα τεράστιος καθώς η θλίψη συνοδεύεται πάντα από θυμό και ενοχές. Γι’ αυτό το λόγο είναι σημαντικό να ζητήσουμε οι ίδιοι στήριξη από ψυχολόγο. Τιμωρώντας τον εαυτό μας αφήνοντάς τον να υποφέρει δεν θα φέρουμε πίσω τον άνθρωπο που έχει φύγει.

 

 

 

·       Πώς μπορεί ο περίγυρος σε περίπτωση που αντιληφθεί  ότι το άτομο καταβάλλεται αυτοκτονικό ιδεασμό να επέμβει;

 

 

Εάν κάποιος μας εκμυστηρευτεί πως σκέφτεται την αυτοκτονία πρέπει να πάρουμε τα λόγια του στα σοβαρά και να σπεύσουμε σε ειδικούς ψυχικής υγείας. Πολλές φορές ο δικός μας φόβος μας οδηγεί στην άρνηση μιας κατάστασης και επομένως την υποβάθμιση της σοβαρότητάς της. Ακόμα λοιπόν και εάν πιστεύουμε πως ο άνθρωπος αυτός δεν εννοεί αυτά που λέει και απλά επιδιώκει την προσοχή μας πρέπει να αντιδράσουμε όπως θα αντιδρούσαμε εάν τον πιστεύαμε. Δεν είναι δική μας αρμοδιότητα να εκτιμήσουμε τη σοβαρότητα της κατάστασης.

 

Το ίδιο ισχύει και όταν αντιληφθούμε κάποια ένδειξη χωρίς να μας έχει μιλήσει το άτομο. Θα πρέπει αμέσως να ρωτήσουμε το άτομο τι του συμβαίνει και τι σκέφτεται να κάνει για αυτό. Πρέπει να ‘ακούσουμε’ τον άνθρωπο αυτό με ενδιαφέρον και χωρίς κριτική και να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε τη δυσκολία του όποια και αν είναι αυτή. Άλλωστε, οι περισσότεροι που φτάνουν σε αυτό το σημείο ζούνε σε μια συναισθηματική έρημο χωρίς ικανοποιητική συναισθηματική στήριξη κάτι που τους κάνει να νιώθουν απέραντη μοναξιά. Οφείλουμε λοιπόν, να δείξουμε ενδιαφέρον. Οφείλουμε να ρωτήσουμε ευθέως το άτομο αν σκέφτεται να βάλει τέλος στη ζωή του και να χρησιμοποιήσουμε τη λέξη ‘αυτοκτονία’. Με το να είμαστε ανοικτοί δείχνουμε εμπράκτως πως είμαστε έτοιμοι να ακούσουμε τις σκέψεις του και δε φοβόμαστε. Πρέπει να προσπαθήσουμε να παραμείνουμε ψύχραιμοι και να μη διακόπτουμε τη ροή του λόγου του. Είναι πολύ πιθανό να μην του έχει δοθεί ποτέ ξανά η ευκαιρία να μιλήσει. Είναι καλό απλά να ακούμε τον άνθρωπο αυτό χωρίς να προσπαθούμε να τον πείσουμε για κάτι. Στόχος είναι να επιχειρήσουμε να τον καθησυχάσουμε δίνοντας ελπίδα για το μέλλον και να τον/ην ενθαρρύνουμε να ζητήσει βοήθεια από ψυχίατρο, νοσοκομείο ή ψυχιατρική κλινική.

Στη συνέχεια, θα πρέπει άμεσα να ζητήσουμε οι ίδιοι βοήθεια από άτομο της εμπιστοσύνης μας και να απευθυνθούμε σε ειδικό. Σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να σιγήσουμε για το ‘μυστικό’ που μας εμπιστεύτηκε ο άνθρωπός μας. Το ‘μυστικό’ αυτό μπορεί να αποτελεί την τελευταία προσπάθεια του ατόμου να ζητήσει βοήθεια. Η ζωή του είναι σε κίνδυνο, και σε εκείνη τη φάση, οφείλουμε να ζητήσουμε άμεσα βοήθεια από ψυχίατρο, ψυχιατρική κλινική ή νοσοκομείο. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με θέματα αυτοκτονίας παρακαλώ συμβουλευτείτε το:

http://www.suicide-help.gr/

ή επικοινωνήστε με τη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018

Ένας οδηγός για γιατρούς και άλλους εργαζόμενους στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας σχετικά με την Αναγνώριση του  Αυτοκαταστροφικού Ασθενή μπορεί να βρεθεί στο:

http://www.klimaka.org.gr/newsite/downloads/odigosgiatroi_autoktonia_new.pdf 

 

Σίγουρα πάντως, ανεξάρτητα από τον τρόπο αντιμετώπισης ατόμων που σκέφτονται ή σχεδιάζουν ενεργά να αυτοκτονήσουν υπάρχουν τρόποι να συμβάλλουμε όλοι μας στην πρόληψη τέτοιων καταστάσεων. Η αυτοκτονία είναι κάτι που αφορά όλους μας, γι’ αυτό το λόγο θα πρέπει να αρχίσουμε να φτιάχνουμε κοινωνίες πιο συλλογικές και ανθρώπινες. Θα πρέπει να μάθουμε αρχικά να φροντίζουμε κατάλληλα οι ίδιοι τον εαυτό μας και να ζητάμε βοήθεια μόλις αντιληφθούμε πως κάτι δεν πάει καλά. Τίποτα δε λύνεται μόνο του και σίγουρα δεν αποτελεί λύση το να φτάσουμε στα πρόθυρα της αυτοκτονίας. Παράλληλα, θα πρέπει να αρχίσουμε να ακούμε τους συνανθρώπους μας και να βρισκόμαστε κοντά τους στις δύσκολες στιγμές. Θα πρέπει να σταματήσουμε να φοβόμαστε  να είμαστε αλληλέγγυοι και λόγω αυτού να ωθούμε ανθρώπους ευάλωτους και πονεμένους στο περιθώριο. Θα πρέπει να μάθουμε να αγαπάμε τους διπλανούς μας. Γενικά, θα πρέπει να θυμόμαστε ότι όταν υπάρχει δυσκολία, δύναμη σημαίνει να ζητάμε βοήθεια και όχι να κρυβόμαστε στο καβούκι του φόβου και της ντροπή μας. Δεν είμαστε μόνοι παραμόνο εάν το επιλέξουμε.

 

·       Και πώς συμβάλει ο ψυχολόγος στην αντιμετώπιση του αυτοκτονικού ιδεασμού;

 

Ο τρόπος που αντιμετωπίζεται ένας αυτοκτονικός ιδεασμός ποικίλλει κατά περίπτωση και αυτό διότι εξαρτάται από το βαθμό της επικινδυνότητας της κατάστασης που εκτιμά με διάφορους τρόπους ένας ψυχολόγος (διάρκεια, ένταση σκέψεων, αν υπάρχει οργανωμένο σχέδιο κ.α.). Εκτιμάται ποιοι παράγοντες μπορεί να συνυπάρχουν ως αιτία για επιθυμία θανάτου όπου και κάποια πιθανή ψυχική διαταραχή μπορεί να αναγνωριστεί. Αναλόγως λοιπόν από την αρχική αυτή εκτίμηση μπορεί η θεραπεία με ψυχολόγο να είναι αρκετή, μπορεί όμως να απαιτείται παραπομπή του ατόμου σε ψυχίατρο για την φαρμακευτική του καθοδήγηση, μπορεί να αρμόζει περισσότερο η συνεργασία του ατόμου με ψυχίατρο και ψυχολόγο παράλληλα ή στις πιο σοβαρές περιπτώσεις η νοσηλεία του ατόμου σε ψυχιατρική κλινική ή νοσοκομείο μπορεί να κρίνεται απαραίτητη. Σε κάθε περίπτωση όμως δεν είναι αρμοδιότητα των συγγενών να αποφασίσουν τι είδους βοήθειας χρειάζεται το άτομο. Απαραίτητη είναι η άμεση επικοινωνία με οποιονδήποτε ειδικό ψυχικής υγείας (ψυχίατρο ή ψυχολόγο) ο οποίος και θα καθοδηγήσει τους συγγενείς ή το ίδιο το άτομο στο πιο σωστό τρόπο αντιμετώπισης της κατάστασης. Όταν κρίνεται από κάποιο ειδικό ψυχικής υγείας πως η συμβολή του ψυχολόγου είναι απαραίτητη, τότε ο ψυχολόγος βοηθά το άτομο να ξεμπερδέψει τις σκέψεις και τα συναισθήματά του και να ανακτήσει τις δυνάμεις του βρίσκοντας νέες λύσεις και διεξόδους στα αδιέξοδα του.

Απαντά η    ΙΝΤΑ ΕΛΙΑΟΥ

ΠΗΓΗ: 

Σε συνέντευξη με την κα Χρύσα Κοσμίδου για την καθημερινή εφημερίδα του νομού Καστοριάς ‘Ορίζοντες’. 04/09/12, Αριθμός Φύλλου: 5597, http://www.orizontespress.gr/2012/09/Αυτοκτονία/

 

"Beauty in the eyes of the beer holder" - people who think they're drunk, think they're hot

The beer-goggle effect is well-documented - the way that being drunk makes everyone look wonderfully attractive. A new study asks whether the goggles work backwards. Does being drunk affect how we judge our own appeal?

Laurent Bègue and her team asked 19 patrons at a French bar to rate their own attractiveness and to puff into a breathalyser. The two measures correlated - the participants who were more drunk tended to rate themselves as more attractive. But maybe that was nothing to do with the effect of alcohol. Perhaps better-looking people like getting more drunk?

To find out, Bègue and her colleagues conducted a balanced placebo test with 86 Frenchmen. Half drank the equivalent of five to six shots of vodka, and in this group, half were told truthfully the minty lemon drink was alcoholic, whilst the other half were told it was a new, non-alcoholic beverage that tasted like alcohol. The remaining men drank an alcohol-free version of the minty, lemon drink - half of them were told it was alcoholic (alcohol was sprayed on the glass to make this more believable) and half were told truthfully that it was not. After a short break to allow the alcohol to work its effects, they all recorded an advertising message for the fictional beverage company that they'd been told had produced the drink. Right after, they then watched back the film they'd made and rated their own attractiveness.

The take-home finding - participants who thought they were drunk rated themselves as more attractive than did other participants, regardless of whether they'd really had any alcohol or not. In other words, it's not the chemical content of alcohol that makes us think we're more attractive, it's merely the belief that we're drunk that inflates our self-perceived appeal (up to a point - in fact the average self-judged attractiveness rating for the group who though they'd had alcohol still wasn't that high).

Maybe people who thought they were drunk really were more attractive than those who thought they were sober? A panel of 22 university students also watched the videos and rated the attractiveness of the men. There was no evidence in their ratings to suggest the participants who thought they were drunk were more attractive, so the inflated self-perceived appeal of these men was illusory.

Why should thinking we're drunk have this effect? The researchers believe it must have to do with implicit beliefs people hold about alcohol. If people associate alcohol and attractiveness in their minds, then thinking they've had alcohol could make thoughts about their own attractiveness more accessible. This would fit with past research showing that drinkers in films are usually portrayed as more attractive than non-drinkers.

Coincidentally, another study has just been published that asked a group of 100 young men to answer questions about how they think a typical young man's personality is affected by being drunk. They then said how they thought being drunk affected their own personality. There was a lot of agreement about the effect of being drunk on a typical young man - reduced conscientiousness, increased neuroticism, elevated extraversion, reduced openness and reduced agreeableness. When the young men then said how alcohol changed their own personalities, they again highlighted reduced conscientiousness, increased neuroticism and extraversion, but they thought their own agreeableness was unchanged and that they were actually more open to experience when intoxicated.

So, not only do people who think they're drunk find themselves more attractive, people (well, young men) also think that, whereas you are less agreeable when you're drunk, their own personality when drunk remains as likeable and friendly as ever!

 

 

Source:   Laurent Bègue, Brad J. Bushman, Oulmann Zerhouni, Baptiste Subra, and Medhi Ourabah (2012). ‘Beauty is in the eye of the beer holder’: People who think they are drunk also think they are attractive. British Journal of Psychology.

The BPS Research Digest, Issue 217
http://www.researchdigest.org.uk/blog
http://twitter.com/researchdigest