Thursday, 29 January 2026

Μπαμπά, δεν θέλω να μιλάμε πια



Ολοένα και περισσότερα ενήλικα τέκνα παίρνουν την απόφαση να «κόψουν τον λώρο» της επικοινωνίας με τους γονείς. Είναι χειραφέτηση; Ή ακόμη ένα τραύμα; Οι μαρτυρίες και οι απόψεις των ειδικών






ΟΔ. Τ., εκπαιδευτικός, 45 ετών σήμερα, θυμάται ακόμη το σοκ όταν πριν από περίπου 15 χρόνια τον κάλεσαν από την εφορία για ένα μεγάλο χρέος, κάνοντας λόγο για ενδεχόμενο κατασχέσεων των περιουσιακών στοιχείων του. Δεδομένου ότι ο ίδιος ήταν πάντα εξαιρετικά τυπικός στις υποχρεώσεις του, αμέσως κατάλαβε τι είχε γίνει. Παρά τη ρητή διαβεβαίωσή του ότι δεν θα τον μπλέξει, ο πατέρας του πλαστογράφησε την υπογραφή του «χρεώνοντας» στο όνομά του μια σειρά επιχειρήσεων.

«Ηταν κάποτε συνήθης πρακτική ο γονιός να χρησιμοποιεί τον “καθαρό” ΑΦΜ του παιδιού του στις επιχειρηματικές δραστηριότητές του, με το σκεπτικό ότι δεν θα το κυνηγήσει η εφορία αφού δεν έχει προσωπική περιουσία. Ετσι έγινε και με μας», θυμάται ο 45χρονος σήμερα Δ. Τ. (δεν επιθυμεί να δημοσιοποιηθεί το όνομά του για ευνόητους λόγους). «Πρώτα καταχρέωσε τον αδελφό μου, με τον οποίο δούλευαν μαζί, και κατόπιν εμένα. Εκείνη την εποχή μπορούσες να ανοίξεις Ο.Ε. με μια απλή κοινοποίηση, δεν υπήρχε ΓΕΜΗ. Ξαφνικά βρέθηκα με διάφορες επιχειρήσεις και άρχισαν οι κατασχέσεις σε λογαριασμούς, ακίνητα, αυτοκίνητα. Ο ίδιος δεν είχε τίποτα στο όνομά του».



Μετά την πρώτη μεγάλη αντιπαράθεση, ο πατέρας του δέχθηκε να ξεπληρώσει τμήμα του χρέους και να τον βγάλει από τις εταιρείες. «Πάνω που τα είχαμε φέρει σε μια σειρά, έμαθα ότι άρχισε να μην πληρώνει τις δόσεις. Ηταν μια πολύ δύσκολη περίοδος για μένα. Παντρευόμουν, μου είχαν πάρει τα λεφτά, με κυνηγούσε η εφορία. Ωστόσο αρνιόταν να πληρώσει τα υπόλοιπα. “Μόνο τα λεφτά σας νοιάζουν”, μου έλεγε».
«Σαν απεξάρτηση»

Τότε ο Δ. Τ. πήρε συνειδητά την απόφαση να διακόψει οποιαδήποτε επαφή μαζί του (η μητέρα του δεν βρισκόταν στη ζωή). Στην αρχή ήταν δύσκολα. Ζούσαν στην ίδια γειτονιά, σύχναζαν στα ίδια μαγαζιά. «Τα ξέκοψα εντελώς για να μην τον πετυχαίνω. Σε δύο μήνες ένιωσα ότι παίρνω μια ανάσα. Σαν να κάνεις απεξάρτηση».

Τα επόμενα χρόνια ο πατέρας του έκανε κάποιες προσπάθειες να τα ξαναβρεί με τον γιο του, αλλά ο Δ. Τ. δεν ανταποκρίθηκε. «Το σοβαρό συναισθηματικό δίλημμα ήρθε όταν αρρώστησε πολύ σοβαρά και έμεινε για πολύ καιρό στην εντατική. Ηξερα ότι μάλλον θα πέθαινε και σκεφτόμουν αν θα έπρεπε να τον επισκεφθώ. Το ζύγισα πολύ μέσα μου και τελικά δεν πήγα. Ηθελα να είναι ξεκάθαρο ότι δεν έχω καμία επαφή. Η ιερή υποχρέωση προς τους γονείς δεν υφίσταται για εκείνους που σου έχουν κάνει κακό. Θα μπορούσα αυτή τη στιγμή να είμαι φυλακή. Είχε βάλει τον εαυτό του πάνω από το παιδί του».



Συνειδητά ο Δ. Τ. πήρε την απόφαση να φύγει ταξίδι στο εξωτερικό. «Ηξερα ότι όσο λείπω μπορεί να πεθάνει. Αλλά είπα ότι θα βάλω προτεραιότητα εμένα». Εμαθε ότι ο πατέρας του «έφυγε» καθώς επιβιβαζόταν στο αεροπλάνο της επιστροφής. Τα συναισθήματα ήταν έντονα. «Δεν λυπήθηκα ακριβώς. Λυπήθηκα περισσότερο για την ευκαιρία που δεν είχαμε».

Στην κηδεία πήγε. «Εφτιαξα μάλιστα και τα κόλλυβα. Εκανα αυτό που μου αρέσει εμένα. Πάντα μαγείρευα, άσχετα που ο πατέρας μου δεν είχε δοκιμάσει ποτέ τη μαγειρική μου».


«Μου έκανε κακό» – «Η ιερή υποχρέωση προς τους γονείς δεν υφίσταται για εκείνους που σου έχουν κάνει κακό. Θα μπορούσα να είμαι φυλακή», αναφέρει ο Δ.Τ., ο οποίος βρέθηκε αντιμέτωπος με χρέη που δημιούργησε ο πατέρας του.
«Ιδιοκτησιακή σχέση»

Ο πατέρας της αρχιτεκτόνισσας Λ. Λ., 52 ετών, ζει ακόμη, αλλά δεν έχει μαζί του καμία επικοινωνία. «Εχουν συμβεί τόσα, από πού να ξεκινήσω… Από το ότι στα 32 μου ανακάλυψα ότι είχε πάρει δάνειο στο όνομά μου; Είχε ιδιοκτησιακή σχέση με τα παιδιά του – νόμιζε ότι του ανήκουν, άρα μπορεί να τα χρησιμοποιεί κατά το δοκούν. Από το ότι είχε χάσει όλα τα λεφτά του στο Χρηματιστήριο; Από το ότι δημιούργησε σχέση με φίλη της μητέρας μου; Από το ότι όταν αρρώστησε με καρκίνο η μητέρα μου, απειλούσε να την κάνει βούκινο στις τηλεοράσεις αν δεν του γράψει το σπίτι στο όνομά του;».

Η απόφαση να κόψει κάθε επαφή μαζί του δεν ήρθε συνειδητά, προέκυψε λίγο αφότου έφερε στη ζωή την κόρη της. «Θυμάμαι ότι είχε έρθει να με δει στο μαιευτήριο. Ημουν ξαπλωμένη, κάθισε στην καρέκλα και μου είπε “μπορείς να μου φέρεις ένα ποτήρι νερό;”. Είναι ένας άνθρωπος χωρίς όρια, ένας άνθρωπος που μπορεί να είναι μόνο βάρος, που δεν βλέπει κανέναν άλλον πέρα από τον εαυτό του. Δεν μας σκέφθηκε ποτέ». Η Λ. Λ. ήθελε να προστατεύσει την κόρη της από όλο αυτό. «Εχετε δει μια εικόνα στα σόσιαλ μίντια που δείχνει κάποιον ο οποίος προσπαθεί να σταματήσει με το σώμα του ένα πούλμαν γεμάτο κόσμο που πάει να πατήσει ένα παιδί το οποίο περνάει τον δρόμο; Δείχνει το παρελθόν που πάει να ισοπεδώσει τη νέα γενιά. Ηθελα να προφυλάξω το παιδί μου από όλη αυτή την κατάσταση».



Δεν επικοινώνησε ξανά ούτε ο ένας ούτε ο άλλος. Μια φορά μόνο την πήρε ο πατέρας της ύστερα από δύο – τρία χρόνια. «Να περάσω;», της είπε, «είμαι κοντά». «Δεν γίνονται έτσι αυτά τα πράγματα, μπαμπά», του απάντησε. «Ηξερα ότι δεν θα με ξαναπάρει λόγω εγωισμού. Εχουν περάσει 13 χρόνια από τότε και ακόμη αισθάνομαι ενοχές. Ηθελα όμως να κόψω το νήμα της αρρώστιας. Διάλεξα εμένα και το παιδί μου».
Ψυχοθεραπεία

Τις τελευταίες ημέρες η παγκόσμια κοινότητα παρακολουθεί εμβρόντητη τη δημόσια διαμάχη των μελών της οικογένειας του σερ Ντέιβιντ Μπέκαμ, με τον μεγάλο γιο Μπρούκλιν να κατηγορεί τους γονείς του ότι «επιτίθενται» σε αυτόν και τη σύζυγό του Νίκολα στον Τύπο, ότι προσπάθησαν να καταστρέψουν τη σχέση τους κ.ά. «Δεν με ενδιαφέρει να συμφιλιωθούμε», δήλωσε χαρακτηριστικά. Το γεγονός έχει γίνει αντικείμενο χιουμοριστικών σχολίων στα σόσιαλ μίντια, πάντως συμπίπτει με την απολύτως πραγματική, διεθνή τάση που θέλει όλο και περισσότερους ενηλίκους να διακόπτουν οριστικά την επαφή με τους γονείς τους.

Πολλοί φθάνουν στη δύσκολη απόφαση ύστερα από χρόνια ψυχοθεραπείας. Ετσι κι αλλιώς η «δουλειά» με τον εαυτό μας προϋποθέτει συχνά σύγκρουση με τους γύρω μας. «Οταν μπαίνει κάποιος στη θεραπεία, στη διαδικασία να φροντίσει τον εαυτό του, με κάποιον τρόπο βάζει τοίχους με τους γύρω του», λέει στην «Κ» ο ψυχοθεραπευτής Αγγελος Λεβέντης.


«Μόνο τον εαυτό του» – «Είναι ένας άνθρωπος χωρίς όρια, ένας άνθρωπος που μπορεί να είναι μόνο βάρος, που δεν βλέπει κανέναν άλλον πέρα από τον εαυτό του. Δεν μας σκέφθηκε ποτέ», λέει η Λ.Λ., η οποία έχει 13 χρόνια να μιλήσει με τον πατέρα της.

«Επιχειρώντας να ανακαλύψει τον εαυτό του και την αλήθεια του, κόβει τις σχέσεις και με τους γονείς, αλλά σαν μια διεργασία που έχει στόχο να ακούσει την ίδια του τη φωνή. Οσο πιο επεμβατικοί ήταν οι γονείς του τόσο πιο πολύ τους κουβαλάει μέσα του. Προκύπτει συχνά η ανάγκη να διακοπεί η επαφή με γονείς που τον δυσκόλεψαν μέχρι να βρει τον εαυτό του, για να μπορέσει μετά να συνδεθεί με τρόπο που δεν θα τον επηρεάζει σε τέτοιο βαθμό». Είναι συχνό μάλιστα το φαινόμενο όταν κάποιος ξεκινάει ψυχοθεραπεία να δημιουργούνται συγκρούσεις στην οικογένεια. «Οι γονείς νιώθουν τρομερή απειλή όταν το παιδί τους, που είναι φυσικά πια ενήλικος, ξεκινάει θεραπεία. Αισθάνονται ότι θα τους εκθέσει, ότι θα εκθέσει την ιστορία τους».


Και ο ίδιος πάντως βλέπει όλο και περισσότερους να θέτουν το θέμα της οριστικής διακοπής επικοινωνίας με τους γονείς τους. «Το βλέπουν σαν μια μορφή αυτοπροστασίας. Δεν είναι μια εύκολη απόφαση. Μπορεί να φαίνεται ίσως απλό, αλλά είναι κάτι που έρχεται από πολύ βαθύ πόνο. Κόβω επαφή γιατί δεν αντέχω άλλο. Και είναι στην πραγματικότητα επιλογή μεταξύ δύο δύσκολων πραγμάτων. Να μείνω σε μια σχέση που με πονάει ή να φύγω από μια σχέση, γεγονός που επίσης με πονάει».

Ο Δ. Τ. έχει κάνει κι αυτός χρόνια ψυχοθεραπεία. «Παλιά υπήρχε ιερή υποχρέωση απέναντι στη σύνδεση με τους γονείς. Σαν να μην έχεις δικαίωμα να μην ταιριάζεις μαζί τους. Είναι όπως με μια έγκυο γυναίκα που έτσι και ομολογήσει ότι δεν νιώθει καλά, πέφτουν όλοι να τη φάνε. Δεν έχεις δικαίωμα να έχεις δυσφορικά συναισθήματα για τα ιερά πράγματα, όπως είναι τα παιδιά, οι γονείς, οι ρίζες σου. Αλλά αυτό που κατάλαβα είναι ότι ενηλικίωση σημαίνει να διαλέξεις ανθρώπους που δεν σου κάνουν κακό, ανεξάρτητα από τίτλους. Η γονεϊκότητα δεν είναι τίτλος ευγενείας. Επειδή γεννήθηκες βασιλιάς, δεν θα πεθάνεις βασιλιάς».
Ενα πένθος και για τις δύο πλευρές

Το 27% των Αμερικανών, σύμφωνα με έρευνα του κοινωνιολόγου Καρλ Πίλεμερ (2019), δηλώνει ότι είναι αποξενωμένο από τουλάχιστον έναν συγγενή. Αντίστοιχα, σε μία από τις μεγαλύτερες μακροχρόνιες έρευνες για την οικογένεια στην Ευρώπη, το German Family Panel (pairfam), που παρακολουθεί χιλιάδες Γερμανούς επί σειράν ετών, περίπου το 20% των ενηλίκων δήλωσε ότι έχει περάσει τουλάχιστον μια περίοδο αποξένωσης από τον πατέρα του. Δεν μιλάμε απλώς για καβγάδες. Στο 12% όλων των «ετών ζωής» που καταγράφηκαν στη μελέτη (person-years), οι συμμετέχοντες βρίσκονταν ενεργά σε αποξένωση – κάτι που δείχνει ότι η ρήξη συχνά δεν είναι στιγμιαία, αλλά διαρκεί για μεγάλα χρονικά διαστήματα.



Σύμφωνα με αναλυτές, τα ποσοστά αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω τα επόμενα χρόνια. Κι αυτό γιατί όπως υποστηρίζει ο ψυχολόγος Τζόσουα Κόλμαν σε σχετικό δημοσίευμα του New Yorker («Why So Many People Are Going “No Contact” With Their Parents» – «Γιατί τόσο πολλοί κόβουν επαφές με τους γονείς τους», Αύγουστος 2024), έχει σημειωθεί αλλαγή στο τι θεωρούμε σήμερα κακοποίηση.
Η βία της απόρριψης

Σήμερα δεν θεωρείται τραυματική μόνο η βία αλλά και η συναισθηματική απόρριψη, η περιφρόνηση ταυτότητας ή επιλογών, η παραβίαση ορίων. Η σύγχρονη ψηφιακή κουλτούρα υποστηρίζει ότι οι τοξικοί άνθρωποι δεν αλλάζουν και ότι η διακοπή επαφής είναι λύτρωση, ενώ οι νεότερες γενιές δεν βλέπουν πια την οικογένεια ως ιερή υποχρέωση, αλλά ως σχέση που πρέπει να είναι ασφαλής, υποστηρικτική, επιλεγμένη, όχι δεδομένη.


Ωστόσο, η διακοπή επαφής με τους γονείς δεν είναι μόνο απελευθερωτική αλλά και πηγή ψυχικού τραύματος – ένα πένθος και για τις δύο πλευρές. Τα παιδιά αισθάνονται ενοχές, αμφιβολίες για την απόφασή τους, έναν αστερίσκο πάνω από το κεφάλι τους, «μήπως έκανα λάθος;». Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του New Yorker, το ambiguous loss, η αμφίσημη απώλεια είναι μία από τις πιο τραυματικές μορφές απώλειας.

ΠΗΓΗ:

Sunday, 25 January 2026

Ο κανόνας «3-6-9-12» για τα παιδιά – Ο Γάλλος ψυχαναλυτής Serge Tisseron συμβουλεύει τους γονείς πώς θα κερδίσουν τη “μάχη” της οθόνης




Γράφει:Κωνσταντίνα Ντουντούμη
27/01/2016



Ο Serge Tisseron είναι γάλλος ψυχαναλυτής-ψυχίατρος, από τους πιο γνωστούς στη χώρα του. Δίνει κατευθύνσεις έρευνας στο πανεπιστήμιο University Paris 7 Denis Diderot. Μελετά τις σχέσεις των νέων με τις νέες τεχνολογίες, τις παρανοήσεις ανάμεσα στους ενήλικες και την επόμενη γενιά, και τις επιπτώσεις της τεχνολογίας της πληροφορίας στους νέους ανθρώπους. Το 2008 ανέπτυξε τον κανόνα «3-6-9-12», που σημαίνει, «όχι τηλεόραση πριν από τα τρία χρόνια, όχι παιχνίδια σε κονσόλα πριν από τα έξι, καθόλου internet πριν από τα εννέα χρόνια, και καθόλου κοινωνικά μέσα πριν από τα 12″. Το 2011 η Γαλλική Ένωση Παιδιάτρων αποδέχτηκε την πρόταση. Ο ίδιος λέει ότι ανέπτυξε τον κανόνα με σκοπό να ανοίξει τη δημόσια συζήτηση για τις οθόνες. Επικοινωνήσαμε με τον Serge Tisseron για να μας εξηγήσει την άποψή του για μια σχέση που γεμίζει ερωτήματα τους γονείς: τη σχέση παιδιού-οθόνης.

Ο κανόνας «3-6-9-12»

Όχι τηλεόραση πριν από τα 3 χρόνια.
Όχι παιχνίδια σε κονσόλα πριν από τα 6.
Όχι internet πριν από τα 9.
Όχι social media πριν από τα 12

Ο κανόνας σας του «3-6-9-12», λέει, «καθόλου τηλεόραση πριν την ηλικία των τριών». Γιατί αυτό;

Όλες οι έρευνες που έχουν γίνει για τα μικρά παιδιά και την τηλεόραση έχουν δείξει ότι η τηλεόραση δεν ωφελεί τα παιδιά πριν από την ηλικία των τριών. Φυσικά, ένας γονιός μπορεί να παρακολουθεί ένα πρόγραμμα για δέκα λεπτά μαζί με ένα μικρό παιδί, αν αυτή είναι μια ευκαιρία να περάσουν κάποιο ποιοτικό χρόνο μαζί. Όμως, πριν από από την ηλικία των τριών, είναι η σχέση που έχει σημασία, όχι η οθόνη. Το πρόβλημα είναι ότι συνήθως η τηλεόραση μένει ανοιχτή μόνιμα, και τα μικρά παιδιά ζουν με αυτή. Αλλά η έρευνα έχει δείξει ότι αυτό βλάπτει την ανάπτυξή τους. Τα μωρά έχουν πράγματι την ανάγκη να διαμορφώσουν τις ικανότητες προσοχής και συγκέντρωσης, και δε μπορούν να το κάνουν σε ένα περιβάλλον θορυβώδες όπως αυτό που δημιουργεί η τηλεόραση. Το ραδιόφωνο είναι λιγότερο ενοχλητικό για αυτά, επειδή εναλλάσσει συζητήσεις και αρμονικές μουσικές. Η τηλεόραση, όμως, είναι γεμάτη από βίαιους θορύβους τους οποίους τα μωρά δε μπορούν να καταλάβουν, και οι οποίοι τα εμποδίζουν να μάθουν να συγκεντρώνονται. Οι γονείς έχουν την τάση να υποτιμούν το πόσο σοβαρές είναι οι συνέπειες των ψηφιακών εργαλείων στο μικρό παιδί, και να υπερεκτιμούν τη βαρύτητα των προβλημάτων που προκαλούνται από τη χρήση των ίδιων ψηφιακών εργαλείων στην εφηβεία, ενώ πρόκειται γενικά για την περίοδο κατά την οποία αποκτώνται αυτόματα αντανακλαστικά που είναι απαραίτητα για τη χρήση τους.

-Στις μέρες μας, με τους γονείς να δουλεύουν σκληρά -και σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες χωρίς υποστηρικτικές κοινωνικές δομές – πόσο εύκολο είναι για αυτούς να βρουν εναλλακτικές που θα κρατήσουν τα παιδιά μακριά από το να παίζουν βιντεοπαιχνίδια πριν από τα έξι τους, όπως προτείνετε;

Ο κανόνας 3-6-9-12 που έχω προτείνει για να ορίσω τις ηλικίες των τριών, έξι, εννιά και δώδεκα, προτείνει στους γονείς να μη δίνουν στο παιδί ένα προσωπικό tablet ή μία προσωπική κονσόλα παιχνιδιού πριν από τα έξι χρόνια του. Μπορεί να παίζει με αυτές τις συσκευές, αλλά είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούνται ως οικογενειακές συσκευές. Η πραγματικότητα επιβεβαιώνει ότι μόλις το παιδί γίνει ιδιοκτήτης των συσκευών αυτών, η χρήση τους γίνεται ανεξέλεγκτη. Επιπλέον, είναι καλύτερα να αποφεύγουμε να χρησιμοποιούμε αυτές τις συσκευές για να ηρεμήσουμε το παιδί, ή το βράδυ πριν κοιμηθεί, επειδή οι φωτεινές πηγές οι οποίες χρησιμοποιούνται διαταράσσουν τους ρυθμούς του ύπνου.

-Λέτε, επίσης, «όχι internet χωρίς επίβλεψη πριν από τα εννιά χρόνια». Αυτό σημαίνει ούτε παιχνίδια στο διαδίκτυο;

Από την ηλικία των εννιά και μετά, η πρόσβαση στο διαδίκτυο είναι ένα δικαίωμα. Αλλά είναι προτιμότερο τα παιδιά να παίρνουν συμβουλές και υποστήριξη. Κανείς δεν ξέρει ποτέ τι μπορεί να βρουν πληκτρολογώντας μια λέξη κλειδί. Ούτε τα κινούμενα σχέδια που βρίσκουμε στο internet είναι πάντα ασφαλή. Κάποια έχουν δεχτεί hacking. Ξεκινούν σαν ένα κινούμενο σχέδιο, αλλά συνεχίζουν προωθώντας ναρκωτικά, ή δείχνουν πορνογραφικές εικόνες, και τελειώνουν σαν κινούμενο σχέδιο. Και οι πλατφόρμες των δωρεάν παιχνιδιών στο διαδίκτυο είναι πιθανό να περιέχουν πολλές διαφημίσεις για τα παιχνίδια τα οποία ξεκινούν δωρεάν, αλλά στη συνέχεια πρέπει γρήγορα να πληρώσεις αν θέλεις να γίνει το παιχνίδι ενδιαφέρον.

-Όταν λέτε «internet με επίβλεψη», τι ακριβώς εννοείτε; Ο γονιός πρέπει να μένει με το παιδί όλη την ώρα, ή απλώς να τσεκάρει τι γίνεται ανά διαστήματα;

«Internet με συνοδεία» δε σημαίνει να στεκόμαστε πίσω από το παιδί κάθε φορά που μπαίνει στο ίντερνετ, ούτε να παρακολουθούμε καθετί που κάνει, κοιτάζοντας το ιστορικό. Διαδίκτυο με επίβλεψη, σημαίνει δύο πράγματα. Το πρώτο είναι να προετοιμάσουμε το παιδί. Μεταξύ 6 και 9 χρόνων, πρέπει να του εξηγήσουμε τους τρεις βασικούς κανόνες του internet.

«-Ό, τι τοποθετείς εκεί μπορεί να γίνει «δημόσιο»

-Ό, τι τοποθετείς εκεί θα μείνει για πάντα

-Δεν πρέπει να πιστεύεις όλα όσα βρίσκεις»

Είναι σημαντικό μετά τα εννιά χρόνια να του μιλάμε για τη λογοκλοπή, για τη διαδικτυακή πορνογραφία και την διαδικτυακή παρενόχληση. Αλλά αυτό δεν αρκεί. Είναι εξίσου σημαντικό να οργανώνουμε την οικογενειακή ζωή με τέτοιο τρόπο ώστε να έχουμε χρόνο για ανταλλαγές. Και το πιο απλό για να το κάνουμε αυτό, είναι να απαγορεύσουμε την τηλεόραση, τα smartphones, τα tablets και τις εφημερίδες στο δείπνο, ώστε να δημιουργήσουμε ένα ανοιχτό περιβάλλον επικοινωνίας. Δε χρειάζεται να μιλάμε εκεί για αυτά που είδαμε στο διαδίκτυο, αλλά αν αυτός ο ανοιχτός χώρος υπάρχει, τα παιδιά θα βρουν την ευκαιρία να τον χρησιμοποιήσουν και να μιλήσουν αν έχουν συναντήσει κάποια προβληματικά πράγματα στο internet.



-Πόσες ώρες την ημέρα συμβουλεύετε τους γονείς να αφήνουν παιδιά προσχολικής ηλικίας να βλέπουν τηλεόραση; Πόσες ώρες την ημέρα λέτε σε γονείς μεγαλύτερων παιδιών να τα αφήνουν να «σερφάρουν» στο ίντερνετ, ή να παίζουν βιντεοπαιχνίδια; Πώς μπορεί ένας γονιός να «ελέγξει» την οθόνη;

Ένας «περιορισμός του χρόνου της οθόνης» είναι σημαντικός, αλλά είναι εξίσου σημαντικό να ενδιαφερόμαστε για το τι κάνουν τα παιδιά με τις οθόνες. Οι γονείς που είναι επικριτικοί απέναντι στις οθόνες, αγνοούν τις δημιουργικές χρήσεις και τις δυνατότητες κοινωνικοποίησης που προσφέρουν οι ψηφιακές συσκευές. Δυστυχώς, οι γονείς που δε βάζουν καθόλου όρια, έχουν ανάλογη άγνοια. Είναι προτιμότερο να σχεδιάζουμε σε εβδομαδιαία βάση παρά σε καθημερινή. Για παιδιά από 3 μέχρι 6 χρόνων, οι γονείς μπορούν να περάσουν προοδευτικά από τη μια ώρα στις δύο ώρες την εβδομάδα, με στόχο να φτάσουν στη συνέχεια προοδευτικά στις έξι ώρες την εβδομάδα μέχρι την ηλικία των 12 χρόνων. Ο στόχος είναι ο χρόνος ψυχαγωγίας μέσω της οθόνης να μην ξεπερνάει ποτέ τις δύο ώρες την ημέρα, όποια κι αν είναι η ηλικία. Λέω «ψυχαγωγική οθόνη», επειδή σε αυτή δε συμπεριλαμβάνω τον χρόνο που αφιερώνεται στις σχολικές δραστηριότητες. Αλλά και εκεί ακόμη, είναι διαφορετικό πράγμα να χρησιμοποιείς μια οθόνη μη διαδραστική και μη συνδεδεμένη όπως η τηλεόραση, είναι άλλο να χρησιμοποιείς μια συσκευή διαδραστική αλλά μη συνδεδεμένη όπως βιντεοπαιχνίδια off-line, και είναι διαφορετικό να χρησιμοποιείς ένα εργαλείο διαδραστικό και συνδεδεμένο, όπως τα παιχνίδια στο διαδίκτυο. Οι γονείς πρέπει να ενθαρρύνουν αυτές τις δραστηριότητες που συνδέονται με την οθόνη, οι οποίες είναι δημιουργικές και κοινωνικοποιούν. Και υπάρχει μια δραστηριότητα που συνδέεται με την οθόνη και πρέπει να ενθαρρύνεται σε κάθε ηλικία, χωρίς κανέναν περιορισμό: η ψηφιακή φωτογραφία και η επεξεργασία εικόνας.

Γιατί στα παιδιά αρέσουν τόσο πολύ τα βιντεοπαιχνίδια;

Τα βιντεοπαιχνίδια είναι πραγματικά «ψηφιακά γλυκά» για τον εγκέφαλο. Ξέρετε ότι μας αρέσουν τα γλυκά επειδή είναι λιπαρά και ζαχαρώδη. Λοιπόν, αγαπάμε τα βιντεοπαιχνίδια επειδή κινητοποιούν τις απλές διανοητικές ικανότητες , επειδή προοδεύουμε μέσα από τη δοκιμή και το λάθος, επειδή τονώνουν την προσοχή μας κάθε στιγμή, επειδή ανταμειβόμαστε γενναιόδωρα όταν πετυχαίνουμε και ποτέ δεν τιμωρούμαστε όταν αποτυγχάνουμε. Όπως ακριβώς τα γλυκά δεν είναι αληθινό φαγητό, αλλά ευχαρίστηση, πολλά βιντεοπαιχνίδια δε συμβάλλουν στη νοητική ανάπτυξη, αλλά στην καθαρή ευχαρίστηση.





-Συμφωνείτε με την πρακτική πολλών γονιών να «χρησιμοποιούν» τον χρόνο σε βιντεοπαιχνίδια ή στην τηλεόραση ως «εργαλείο» για να τιμωρούν ή να επιβραβεύουν τα παιδιά; Το να λένε, για παράδειγμα, «αφού οι βαθμοί σου ήταν κακοί», ή «αφού συμπεριφέρθηκες άσχημα, θα δεις λιγότερη τηλεόραση αυτή την εβδομάδα και θα παίξεις λιγότερο στην κονσόλα σου»;

Ναι, όλοι οι γονείς χρησιμοποιούν αυτό το είδος τιμωρίας. Και πάλι, όμως, κάνουν λάθος, επειδή δε δίνουν σημασία στο τι παρακολουθούν τα παιδιά ή στο τι είδους παιχνίδια παίζουν. Οι γονείς θα έπρεπε να λένε: «Είσαι τιμωρημένος, δε θα δεις τη συγκεκριμένη εκπομπή στην τηλεόραση, αλλά θα κρατήσεις τον χρόνο που έχεις για βιντεοπαιχνίδια», ή το αντίθετο. Ο χρόνος της οθόνης πρέπει πάντα να έχει να κάνει με το τι βλέπει το παιδί σε αυτή, τι κάνει σε αυτή, και ποιον συναντά εκεί.

-Αν δεχτούμε αυτό που έχετε πει, ότι οι έφηβοι «αναζητούν εναλλακτικές ταυτότητες, κρύβοντας την εμφάνισή τους από αυτούς που συναντούν», πώς μπορούν να προστατευτούν; Και τι συμβαίνει με τον διαδικτυακό εκφοβισμό; Πιστεύετε ότι εξαπλώνεται τόσο πολύ όσο λένε τα μέσα ενημέρωσης, ή το φαινόμενο διογκώνεται;

Τα παιδιά πρέπει να είναι ενήμερα για το τι σημαίνει εκφοβισμός από τη νηπιακή ηλικία. Και πρέπει να τους μιλήσουμε για τον διαδικτυακό εκφοβισμό στα 7 τους χρόνια. Τίποτα, όμως, δεν αποδεικνύει ότι η παρενόχληση είναι σήμερα σε χειρότερα επίπεδα σε σχέση με παλαιότερα. Το πρόβλημα είναι ότι, με το διαδίκτυο, μπορεί να «βρει» το εκφοβισμένο παιδί παντού, οποιαδήποτε ώρα, μέρα και νύχτα. Αλλά πρέπει, επίσης, να εξηγήσουμε στα παιδιά ότι το να προωθήσουν μια προσβολή μία φορά, σημαίνει συμμετοχή στην παρενόχληση.

Δημοσιεύτηκε πρόσφατα μια παγκόσμια μελέτη για τα αποτελέσματα της χρήσης υπολογιστών στα σχολεία, σύμφωνα με την οποία, οι μαθητές που χρησιμοποιούν tablets και υπολογιστές πολύ συχνά, έχουν χειρότερες επιδόσεις από αυτούς που κάνουν μια πιο ήπια χρήση τους. Πιστεύετε ότι η τάση στην εκπαίδευση να επικεντρώνεται σε «ψηφιακές και επαγγελματικές δεξιότητες», είναι σε λάθος κατεύθυνση;

Προσωπικά, λέω πάντα ότι το επείγον είναι να προσαρμόσουμε τις μεθόδους διδασκαλίας στους καινούριους τρόπους με τους οποίους τα παιδιά υπάρχουν στον κόσμο, σε σύνδεση με την ψηφιακή κουλτούρα στην οποία ζουν, και αυτό ξεκινά από το να δημιουργούμε νέες δυνατότητες μάθησης, με ή χωρίς ψηφιακά εργαλεία. Αυτοί που πιστεύουν ότι το να προσαρμόσουμε τον τρόπο διδασκαλίας στην ψηφιακή εποχή, σημαίνει να εισάγουμε ψηφιακά εργαλεία στο σχολείο, κάνουν λάθος. Όσον αφορά τα αποτελέσματα στα οποία αναφέρεστε, πρέπει να λάβουμε υπόψη και την εποπτεία. Τα ψηφιακά εργαλεία επιτρέπουν να λάβουμε υπόψη την ιδιαιτερότητα του κάθε μαθητή μέσα σε υπερφορτωμένες τάξεις. Αν υπήρχαν τρεις φορές περισσότεροι εκπαιδευτικοί, αυτή η ερώτηση θα είχε προφανώς απαντηθεί διαφορετικά και σίγουρα με καλύτερο τρόπο.

Έχω διαβάσει κάτι που έχετε πει -και βρίσκω πραγματικά ενδιαφέρον-, ότι τα παιδιά ωφελούνται περισσότερο όταν μοιράζονται την οθόνη παρά όταν τη χρησιμοποιούν ατομικά. Εννοείτε να μοιράζονται την οθόνη στο σχολείο, όταν παίζουν βιντεοπαιχνίδια, ή σε κάθε δραστηριότητα που περιλαμβάνει μια οθόνη; Γιατί είναι καλύτερα να μοιράζονται;

Για να ανακαλύψουμε τις δικές μας ιδέες, να τις ξεκαθαρίσουμε, να τις προσδιορίσουμε, είναι προτιμότερο να μην είμαστε συνδεδεμένοι. Και για να αποφύγουμε να είμαστε συνδεδεμένοι, τίποτα δεν είναι καλύτερο από το χαρτί και το μολύβι. Από την άλλη, το ίντερνετ είναι αναντικατάστατο για να ξέρουμε αυτά που σκέφτονται οι άλλοι. Θα ήταν καλύτερα να εισάγουμε τα ψηφιακά εργαλεία στο σχολείο μόνο ως εργαλεία ομαδικής, συνεργατικής δουλειάς.

Και μια εκτίμησή σας. Πώς πιστεύετε ότι θα είναι η γενιά των σημερινών παιδιών όταν μεγαλώσουν;

Τα παιδιά μας δεν είναι όπως ήμασταν εμείς στην ηλικία τους, και δε θα γίνουν ενήλικες σαν εμάς. Αυτό που μπορούμε να ελπίζουμε για αυτά, είναι να αναπτύξουν σήμερα μια τέτοια πλαστικότητα που θα τα βοηθήσει να αντιμετωπίσουν κάθε ανακατάταξη αύριο.

Ο Σερζ Τισερόν είναι ο άνθρωπος που ανακάλυψε την αλήθεια -και το «μυστικό» του δημιουργού του Τεν-Τεν, Ερζέ, απλώς διαβάζοντας τις ιστορίες του διάσημου ήρωα. Έχει γράψει περισσότερα από 40 βιβλία. Τα μυστικά μέσα στην οικογένεια είναι ένα από τα κύρια θέματα που τον απασχολούν. Το βιβλίο του «Οικογενειακά Μυστικά» κυκλοφορεί και στην Ελλάδα.



Πηγή:

Friday, 23 January 2026

Οι αλήθειες για την περίοδο της λοχείας που κανένας δεν θα σου πει



Συμβουλές για ανάρρωση και ψυχική υγεία την περίοδο της λοχείας, ανακάλυψε χρήσιμες πρακτικές για νέες μαμάδες

ΓΡΑΦΕΙ: Ισμήνη Γεωργιλάκη - 15 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ, 2026

×



Είτε μόλις έφερες στον κόσμο το μωράκι σου, είτε ετοιμάζεσαι να το κάνεις, υπάρχει αναμφισβήτητα μια περίοδος επούλωσης τόσο του οργανισμού, του σώματος αλλά και της ψυχής σου, η λεγόμενη περίοδος λοχείας. Άλλες μανάδες τις βρίσκει σε πελάγη ευτυχίας κι άλλες κάτω από το ροζ σύννεφο, προσπαθώντας να βρούνε τα πατήματά τους στη νέα συνθήκη με το μωρό, παλεύοντας συναισθηματικά με την τεράστια αυτή αλλαγή στη ζωή τους.

Η περίοδος λοχείας είναι μια "κενή" περίοδος για να πάρεις το χρόνο που χρειάζεσαι και να βρεις ανακούφιση πριν ξεκινήσει το σώμα σου πάλι να εργάζεται κι αυτή τη φορά για τις ανάγκες του μωρού σου. Η λοχεία είναι οι τελίτσες μετά το "διαβάστηκε" που αναβοσβήνουν πριν το επόμενο μήνυμα.


Οι πρώτες εβδομάδες μετά τον τοκετό είναι ταυτόχρονα μια σημαντική σωματική ανάρρωση και η ανάληψη ενός νέου ρόλου. Τα ραντεβού στον παιδίατρο, οι επιλογές σίτισης και οι επισκέπτες συσσωρεύονται πάνω σε πολύ πραγματικές ανάγκες, όπως ο ύπνος, η διατροφή και η καθησυχαστική υποστήριξη.








Αυτές οι αλήθειες που θα βρεις παρακάτω κατονομάζουν όσα πολλοί γονείς εύχονται να είχαν ακούσει νωρίτερα, θα μπορούσε να είναι ένας φιλικός οδηγός χωρίς κριτική, για να βρεις ξανά τον εαυτό σου μέσα από την πιο όμορφη διαδικασία.

Δώσε χρόνο στην ανάρρωση

Μπορεί τη μια μέρα να νιώθεις καλύτερα και την επόμενη να πονάς. Τα λόχια μπορεί να σταματούν και να ξεκινούν. Η αποκατάσταση από καισαρική τομή, τα ράμματα ή η ευαισθησία στο πυελικό έδαφος μπορεί να σε εκπλήξουν όταν περπατάς, βήχεις ή γελάς. Αυτή είναι η τυπική διαδικασία επούλωσης, και εξακολουθεί να απαιτεί φροντίδα.

Τι θα μπορούσε να βοηθήσει; Κράτησε ένα απλό ημερολόγιο πόνου και δραστηριότητας για μία εβδομάδα. Σημείωσε εκεί όσα κάνεις, πώς νιώθεις και τι βοηθάει. Χρησιμοποίησέ το για να σχεδιάζεις την ημέρα σε στιγμές ενέργειας και όχι σε ώρες. Ενόχλησε τον γιατρό αν χρειάζεται μήπως κάποιο ακόμα μυστικό κόλπο του βοηθήσει στον πόνο και την επούλωση ή απλά για να σε ανακουφίσει από οποιαδήποτε απορία μπορεί να έχεις. Επίσης η επαφή με τη μαία σου μπορεί να είναια ιδιαίτερα βοηθητική τόσο σε σχέση με τη δική σου αποκατάσταση όσο και με το μωρό σου.
Συναισθηματικό ασανσέρ

Μπορεί τα δάκρυα να έρχονται από το πουθενά, μπορεί άλλες φορές να νιώθεις αβάσταχτη ευτυχία, να θέλεις να πλακώσει τον σύζυγο ή την πεθερά σου αλλά όλα καλά, δεν μιλάς εσύ, οι ορμόνες μιλούν! Οι ορμόνες αλλάζουν ραγδαία και η έλλειψη ύπνου μεγεθύνει τα πάντα. Οι μεταβολές της διάθεσης τις εβδομάδες μετά τη γέννηση είναι συχνές και θα πρέπει να είσαι alert σε περίπτωση που τα άσχημα συναισθήματα τρώνε περισσότερο χρόνο από τη μέρα σου ή δε σε αφήνουν να ησυχάσεις έχοντας άγχος ή εμμονικές σκέψεις που σου επηρεάζουν την καθημερινότητα.

Μπορείς να δοκιμάσεις μια καθημερινή καταγραφή διάθεσης με τρεις λέξεις μόνο. Στείλε τις με μήνυμα σε ένα έμπιστο πρόσωπο κάθε βράδυ. Αν η κακή διάθεση, το άγχος ή οι δυσάρεστες σκέψεις δυσκολεύουν τη λειτουργικότητά σου ή διαρκούν πάνω από δύο εβδομάδες, κάλεσε τον γυναικολόγο, τη μαία ή τον παθολόγο σου και πες του: "Χρειάζομαι υποστήριξη για τη διάθεσή μου μετά τον τοκετό. Ποιες είναι οι επιλογές μου σήμερα;" Ο έλεγχος και η έγκαιρη θεραπεία για τις διαταραχές διάθεσης πρέπει να αποτελούν μέρος της τυπικής φροντίδας κατά τον πρώτο χρόνο.
Το τάισμα του μωρού είναι δεξιότητα που μαθαίνεται και όχι ένστικτο

Είτε θηλάζεις, είτε αντλείς, είτε κάνεις μεικτή διατροφή, είτε χρησιμοποιείς ξένο γάλα, εσύ και το μωρό σου μαθαίνετε μαζί. Η προσκόλληση, η παραγωγή, η άρνηση του μπουκαλιού ή το πρόγραμμα των αντλήσεων μπορεί να φέρουν εκνευρισμό, και τίποτα από αυτά δεν καθορίζει την αξία σου ως μητέρα.

Αυτό που θα βοηθούσε είναι ένα πλάνο 24 ωρών για να διαπιστώσεις τυχόν αδυναμίες στη διατροφή του μωρού που θα σε οδηγήσει σε μια επίσκεψη σε σύμβουλο θηλασμού αν χρειαστεί ή να προσθέσεις ένα γεύμα με ξένο γάλα για να ηρεμήσει το νευρικό σύστημα όλων. Στόχος είναι ένα χορτάτο μωρό και ένας γονέας που είναι καλά.


Ο ύπνος είναι απαραίτητος αλλά όχι πάντα εφικτός

Τα νεογέννητα κοιμούνται για λίγο. Οι ενήλικες όχι. Σίγουρα έχεις ανάγκη τον ύπνο όσο ποτέ αλλά μη σε γεμίσω ψεύτικες ελπίδες..., δεν θα τον έχεις! Ο αρκετός ύπνος για τον βασικό φροντιστή βοηθάει τους πάντες, αλλά αυτό δεν είναι απλό καθώς αυτό επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες στη δεδομένη αυτή συνθήκη. Έχει να κάνει με τον τρόπο που σιτίζεται το παιδί, αν έχεις βοήθεια και επίσης αν το μωρό σου αγαπάει τον ύπνο.

Δοκίμασε να βρεις ένα διάστημα 3-4 ωρών για να μπορείς να κομάσαι. Αν έχεις σύντροφο ή βοήθεια, ας αναλάβει εκείνοε ένα τάισμα και το νανούρισμα, ενώ εσύ κοιμάσαι σε άλλο δωμάτιο. Αν είσαι μόνη βάλε το μωρό να κοιμάται σε λίκνο δίπλα στο κρεβάτι σου που μειώνει τις κινήσεις στο μισό και αφέσου σε έναν μεσημεριανό ύπνο χωρίς περισπασμούς. Δεν είσαι τεμπέλα. Είσαι νέα μαμά και οφείλεις να προστατεύσεις τον εγκέφαλό σου.
Οι σχέσεις αλλάζουν αλλά κι εσύ

Όποιος πει οτι τίποτα δεν άλλαξε μετά τον ερχομό ενός παιδιού λέει ψέματα. Αλλάζουμε αλλά όχι από πρόθεση. Ο ερχομός του παιδιού, η ευθύνη, οι νέες συνθήκες είναι αδύνατον να μη σε αλλάξουν κι εσένα και τις προτεραιότητες αλλά και τη σχέση σου με τους άλλους και πώς τους βλέπεις. Προσπάθησε να παραμείνεις ο εαυτός σου και με τους άλλους μην αφήνεις τα πράγματα στην τύχη. Μια ουσιαστική κουβέντα μια φορά την εβδομάδα, συγκεκριμένοι ρόλοι και κανόνες μπορούν να βοηθήσουν σε μια πιο ομαλή καθημερινότητα την απαιτητική αυτή περίοδο.
Το "χωριό" χτίζεται, δεν βρίσκεται εκεί από πριν

Οι άνθρωποι συχνά λεμε: "Πες μου αν χρειαστείς κάτι", και σπάνια το κάνουμε. Κάνε τις προσφορές πράξεις και δημιούργησε τη δική σου ομάδα ασφαλείας, τον δικό σου κύκλο έκτακτης ανάγκης. Φτιάξε μια λίστα με τρεις συγκεκριμένες δουλειές που βοηθούν πραγματικά την οικογένειά σου τώρα. Όπως άφησε ένα φαγητό στην πόρτα, δίπλωσε δύο πλυντήρια, βγάλε το μωρό μια βόλτα με το καρότσι όσο κάνω ντους. Όταν κάποιος ρωτάει πώς να βοηθήσει, απάντησε "Ναι, παρακαλώ. Διάλεξε από τη λίστα." Για τους επισκέπτες, θέσε ξεκάθαρα όρια όπως: "Δεχόμαστε σύντομες επισκέψεις μετά τις 2 μ.μ. Παρακαλούμε πλύνετε τα χέρια σας και μην έρθετε αν νιώθετε αδιαθεσία".

Η περίοδος της λοχείας είναι έντονη και προσωρινή. Είναι όμως και υπέροχη αν μέσα σε όλο αυτό το χαμό συνειδητοποιήσεις τι θαύμα μόλις κατάφερες! Δεν χρειάζεται να λατρεύεις κάθε λεπτό το μωρό σου, αυτό θα έρθει με τον καιρό. Δες τι χρειάζεσαι και ζήτα το με θάρρος από τους άλλους. Είσαι ακριβώς αυτό που χρειάζεται το μωρό σου αυτή τη στιγμή και έχεις το δικαίωμα να πάρεις τον χρόνο σου, πριν μπεις στα βαθιά για να το μεγαλώσεις.

ΠΗΓΗ:

The necessity of normalizing queer love

The public displays of affection that straight couples take for granted every day can be outright dangerous for queer couples to practice -- what do you do when simply holding hands with a loved one can be considered a political act? Irish activist Panti Bliss shares what it's like to navigate such a world and highlights the importance of normalizing queer love in public spaces.
https://www.ted.com/talks/panti_bliss_the_necessity_of_normalizing_queer_love

Thursday, 22 January 2026

Jealousy


by Meg-John Barker
27 October



A couple of months back somebody was running a workshop on jealousy and was collecting together ideas from a few different people who’d written on the topic. Here’s what I wrote for them.
What is jealousy?

Actually jealousy means different things for different people. When I asked openly non-monogamous people what jealousy meant for them as part of a research project, people came up with the following answers:


comparing oneself unfavourably against others, longing for a certain kind of look from a partner, an internal confusion – feeling knotted up and tangled, an outward spikeyness and defensiveness, insecurity and vulnerabilty, terror of the loss of partner like falling into an abyss, a melodramatic sense of ‘oh no’ at the thought of being out of a partner’s mind , a feeling of left-outness and exclusion linked to feeling unattractive and ugly, feeling very small as if one might disappear, feeling uncomfortable in your skin, the hunger of seeing a banquet and being unable to get to it, feeling stretched and having to cram everything in in order to maintain relationships, feeling fearful that you will gradually be pushed out, painfully aware of your flaws, feeling shaky and nervous, bereft, murderous, or full of self-righteous rage.

Some common themes here are insecurity and fear about the potential loss of something important – usually a romantic relationship (although people said they felt it about other relationships too), and wanting to grab hold of it and protect it to avoid losing it, often by denying the person other relationships which are perceived as a potential threat, perhaps because you compare yourself unfavourably against the other people concerned.
What are some tips for managing it?

The painful paradox of jealousy is that the way we habitually respond to the feeling often contributes to the very loss that we fear will happen. If we respond to the tough angry, helpless, insecure emotions that we feel by grasping onto our partner (or other person) and trying to restrict their freedom then we are likely to lose them: either because they end up resenting us for this and leave, or because the person we keep hold of in this way is not the free person who we loved in the first place.

The very challenging alternative is to try to hold people, and relationships, gently, instead of trying to grab hold of them tightly to keep them safe. We can recognise that there’s no real safety in trying to force people to be what we want them to be.

When the painful feelings of jealousy arise we tend to act immediately to try to make them go away (e.g. by blaming our partner or the other person, and trying to make them stop doing what they are doing; or by making contracts, rules and the like). On the other hand, if we don’t feel like it is okay to be jealous (as some openly non-monogamous people do not), then we respond by repressing the feeling or beating ourselves up for having it.

The alternative to this is to sit with the painful feelings as they are – not trying to tell a story to justify them, or attempting to eradicate them, but just experiencing them. We might notice how they ebb and flow over time. We might understand more fully what our insecurities and vulnerabilities are which underlie these tough feelings. This isn’t a solution to ‘manage’ jealousy in the sense of preventing it from happening or making it go away, but rather it is a way of making jealousy more ‘manageable’ as we learn that we are able to tolerate it and it is okay to feel it
Useful quotations on jealousy:

Simone de Beauvoir describes the feeling beautifully:


They are in their pyjamas; they are drinking coffee, smiling at one another…There is an image that hurts me. When you hit against a stone at first you only feel the impact – the pain comes after. Now, with a week’s delay, I am beginning to suffer. Before, I was more bewildered – amazed. I rationalized, I thrust aside the pain that is pouring over me this morning – these images. I pace up and down the flat, up and down, and at each step another strikes me. I opened his cupboard. I looked at his pyjamas, shirts, drawers, vests; and I began to weep. Another woman was stroking his cheek, as soft as this silk, as warm and gentle as this pull-over – that I cannot bear.
…Between them there is an intimacy that used to belong only to me. When they wake up does he snuggle her against his shoulder calling her is doe, his honey-mouth? Or has he invented other names that he says in the same voice? Or has he found himself another voice? He is shaving, smiling at her, with his eyes darker and more brilliant, his mouth more naked under the mask of white foam. He appeared in the doorway holding a great bunch of red roses in his arms, wrapped in cellophane: does he take her flowers?
My heart is being sawn in two with a very fine-toothed saw.
Simone De Beauvoir – The Woman Destroyed, p122-123

Also I like this quote from Martine Batchelor, not just about jealousy but anything really (people, relationships, identities…)


Let’s imagine that I am holding an object made of gold. It is so precious and it is mine – I feel I must hold onto it. I grasp it, curling my fingers so as not to drop it, so that nobody can take it away from me. What happens after a while? Not only do my hand and arm get cramp but I cannot use my hand for anything else. When you grip something, you create tension and limit yourself.
Dropping the golden object is not the solution. Non-attachment means learning to relax to uncurl the fingers and gently open the hand. When my hand is wide open and there is no tension, the precious object can rest lightly on my palm. I can still value the object and take care of it; I can put it down and pick it up; I can use my hand for doing something else. (M Batchelor, 2001, p. 96)

SOURCE: